Nederlands Materialen Observatorium onderzoekt ‘kritieke grondstoffen
donderdag 26 juni 2025
Nederland is afhankelijk van andere landen voor de invoer van zogeheten ‘kritieke grondstoffen’, die nodig zijn voor producten zoals smartphones, zonnepanelen en elektrische auto’s. Onlangs werd het formele startschot gegeven voor het Nederlands Materialen Observatorium (NMO), dat gegevens, informatie en kennis verzamelt, beheert en levert.
Inzicht in aanvoer en beschikbaarheid van kritieke en strategische grondstoffen in Nederland en de Europese Unie (EU) immers is nodig om tijdig risico’s rond leveringszekerheid te signaleren en waar nodig maatregelen te nemen. Vooral het behalen van de doelen voor de energietransitie blijkt afhankelijk van de inzet van technologieën, die gebruik maken van kritieke grondstoffen. Inzicht in de beschikbaarheid van deze grondstoffen is essentieel om de overgang naar een duurzame economie te realiseren. Het ministerie van Economische Zaken heeft TNO daarom gevraagd om het Nederlands Materialen Observatorium (NMO) op te richten. Het NMO geeft invulling geven aan de doelstellingen en eisen die de Nationale Grondstoffenstrategie (NGS) en op Europees niveau de Critical Raw Materials Act (CRMA) stellen op het gebied van onderzoek en informatievoorziening rond kritieke grondstoffen.
Het NMO, ondergebracht bij de Geologische Dienst Nederland (onderdeel van TNO), is een samenwerkingsverband tussen Rijksoverheid, bedrijven en onderzoeksinstellingen in Nederland. Het NMO werkt samen met nationale observatoria van andere landen in Europa.
Leveringszekerheid
Het NMO ontwikkelt, monitort en publiceert relevante indicatoren voor de Nederlandse samenleving, economie en industrie. Dit geeft een beeld van de mogelijke impact van leveringsonderbrekingen binnen ketens, zodat specifiek op Nederland gerichte, risicoanalyses kunnen worden gemaakt. Beleidsmakers en bedrijven kunnen zo beter inspelen op risico's rond leveringszekerheid van kritieke materialen voor Nederland en de EU.
De werkzaamheden van NMO bestaan uit:
- het monitoren van toeleveringsketens en grondstofstromen en een daaraan gekoppeld signaleringsnetwerk;
- het inventariseren van de rol van kritieke grondstoffen in de Nederlandse economie;
- het coördineren van kennisontwikkeling over kritieke grondstoffen in hun (nationale en mondiale), geologische, economische, industriële, en geopolitieke context;
- het delen van kennis over de mogelijke risico's met betrekking tot leveringszekerheid van kritieke materialen met overheidsorganen en spelers in de waardeketen;
- het adviseren om de weerbaarheid en risicoparaatheid van de Nederlandse overheid en bedrijfsleven te versterken.
Uitdagend
Tirza van Daalen, directeur Geologische Dienst Nederland: “De invulling van het NMO sluit direct aan op onze informatie- en adviestaken op andere gebieden gerelateerd aan de ondergrond en grondstoffen. In het NMO komen meerdere kennisgebieden samen, waaronder geologie, kennis van toeleveringsketens en materiaalstromen en kennis van circulariteit van materialen. Dit maakt het NMO een heel diverse en uitdagende taak die goed aansluit bij de kennis en expertise van de GDN.”
- Recycling
Sponsored content
265159445.png)
Partner content
Focus 2
TNO vergroot marktkansen biobased plaat- en isolatiemateriaal uit vezels
28 april 2026 Een doorbraak van biobased bouwmaterialen is hard nodig om de bouw in 2050 CO2-neutraal te maken. Voor Nederland hebben vezelgewassen zoals paprika veel potentie als grondstof voor duurzaam isolatie- en plaatmateriaal. In TNO BioBuilt worden marktpartijen geholpen om kansrijke biobased producten op ... lees meer
Recycling
Financiële Zekerheid, het resultaat van een tweejarige pilotperiode
26 maart 2026 Het dossier financiële zekerheid voor afvalbedrijven kent een lange geschiedenis. Nadat in de periode 2003 - 2009 het Besluit Financiële Zekerheid Milieubeheer van kracht was, leidde een aangenomen Kamermotie in 20091) tot een einde voor de mogelijkheid voor de provincie om in de vergunning een eis ... lees meer