Harde circulaire actie gewenst
donderdag 17 april 2025
Van die circulaire economie komt weinig terecht, de komende tijd. Het prijsverschil tussen virgin kunststoffen en hun gerecycleerde concurrenten lijkt eerder groter dan kleiner te worden. Voor speciale metalen als lithium en kobalt idem. Staatskapitalist China NV trekt de strategische metalen met graagte naar zich toe.
Voor sommige materialen wordt de prijskloof kleiner of blijft ‘ie gelijk, zoals papier en bulkmetalen als aluminium en staal. Verschillende recyclingbedrijven voor kunststoffen legden het loodje, maar ook een metaalrecyclingbedrijf in Nederland redde het niet. Gerecyclede materialen moeten het maar een beetje zien te rooien in een markt die schoon en duurzaam niet bevordert.
Een enkel high-techbedrijf kan eersteklas gerecyclede materialen maken, die bij voorbeeld in contact met voedsel of cosmetica mogen komen. En die voor een meerprijs kunnen worden afgezet, als de prijs van de verpakking klein is ten opzichte van wat er verpakt wordt. Maar eenvoudig is het bestaan van een recyclingbedrijf niet.
Zo schiet het niet op inderdaad, met het circulair worden van de economie. De Integrale Circulaire Economie Rapportage 2025, zal dit beeld bevestigen. Dat kunnen we nu al wel uittekenen. Maatregelen schieten tekort, doelen worden niet binnen bereik. Veel mooie woorden, maar weinig daden, met name ketensluiting op de hogere niveaus van de R-ladder wil niet vlotten. Enfin, schrijf de rest zelf maar uit. Of nee, ik heb het ChatGPT gevraagd te doen. Dit is wat AI er van maakt: ‘De ICER 2025 concludeert dat Nederland niet op koers ligt voor de halvering van primair grondstoffengebruik in 2030. Er is enige vooruitgang in gerecycled rPET en circulaire bouwmaterialen, maar de transitie blijft te traag. Belangrijke knelpunten zijn goedkope virgin materialen en onvoldoende stimulering voor recyclaat. De faillissementen in kunststofrecycling tonen de economische ongelijkheid tussen virgin en gerecycleerde grondstoffen.’
Zou dat er veel naast zitten? Vast niet. Maar wat en hoe dan wel? Ik leg drie lijnen aan u voor, zonder een AI-machine te gebruiken.
- Wees selectief voor welke stromen de doelstellingen met voorrang moeten gelden. Circulair 2030-2050 heeft nu op alles betrekking, dat helpt niet echt. Wat zijn nou ‘strategische materiaal- en grondstofstromen’ die echt aan zo’n doel onderworpen zouden moeten zijn? Ik zou zeggen: stromen met een bijzonder geopolitiek belang en stromen met een grote ecologische voetafdruk. Geef die beleidsvoorrang.
- Werk met prijsprikkels en/of normering. ‘Harde’ instrumenten in elk geval, in plaats van die softe management-by-speech-benadering die tot nu toe de overhand heeft. Tranentrekkende teksten geven geen businesscases. Opheffen van het prijsverschil tussen virgin en gerecycleerde stromen wel. En een ‘bijmengverplichting’ ook. Durf nou een keer een paar echte sturende, beïnvloedende maatregelen uit te werken en in te voeren!
- Verbreed de UPV’s (Uitgebreide Producenten Verantwoordelijkheid), wederom: voor een paar strategische materialen en grondstoffen. Zoals die voor accu’s en die voor elektronische apparatuur, waar cruciale metalen in zitten. Laat de UPV-doelen in lijn zijn met de algemene doelen voor circulaire economie en geef bredere taken aan de UPV-organisaties om die doelen te halen.
Genoeg zachte teksten, het is tijd voor actie, harde actie!
Jan Paul van Soest
- Circulaire Economie
Sponsored content
265159445.png)
Partner content
Legal
Hoe zit het ook alweer met het tijdelijk verbod op toepassen staalslakken als bouwstof?
30 september 2026 Sinds 23 juli 2025 geldt een tijdelijk verbod op het toepassen van staalslakken op of in de landbodem. Dit verbod is in april 2026 verlengd tot in ieder geval begin 2027. Voor de GWW- en bouwstoffensector heeft dit direct grote gevolgen gehad. Toch is het verbod minder absoluut dan het op het eerste... lees meer
Circulaire Economie
Biobased niet automatisch circulair
8 september 2026 Nederland wil versnellen naar een circulaire economie. Hierbij streven we terecht meerdere doelen na: meer recycling van afvalstromen voor materiaal hergebruik én meer inzet van biobased en gerecyclede grondstoffen in nieuwe producten. lees meer